Gratis (on)gevraagde opbouwende kritiek
Vorig jaar introduceerde de provincie Zeeland met veel enthousiasme jouwzeeland als zijnde een jongeren portaal voor alle Zeeuwse jongeren. Wij hadden nog wat opmerkingen om de website nog beter te maken. We waren toen vooral teleurgesteld in de interactiviteit van de website.Omdat de Provincie Zeeland toch wel een beetje naar jongeren luistert zijn ze aan de slag gegaan met onze suggesties en zijn een aantal van de verbeterpunten die we toen noemden inmiddels verholpen. Het forum dat vorig jaar bij de introductie nog werd beloofd en later werd toegevoegd door een linkje onder het kopje 'Laat je horen' was niet echt geïntegreerd met de rest van de website, en zoals we toen al voorspelden werd het niet veel gebruikt en is het in de loop van het jaar weer verdwenen.
Achter de schermen is er echter verder gewerkt aan andere verbeteringen, en we begonnen berichten te horen over SeaTube, een video-website speciaal voor jonge Zeeuwen.
Afgelopen dinsdag 11 december was het dan zo ver. Tegelijk met de start Zeeuwse jongeren-denktank werd de langverwachte vernieuwde versie van jouwzeeland.nl gepresenteerd. Karla Peijs mocht hem openen en in haar toespraak opriep tot opbouwende kritiek. Natuurlijk geven wij graag kritiek, dat is wat we doen. Of er nou om gevraagd wordt of niet.
Homepage JouwZeeland.nl
Omdat we erg benieuwd zijn naar de nieuwe interactieve mogelijkheden openen we meteen onze favoriete Gecko-based open-source internet browser en openen de homepage. Deze is op het eerste gezicht nog niet veel veranderd ten opzichte van vorig jaar. Daar zien we een artikel met de titel "Lekker Kraken?" staan dat onze interesse wekt. We klikken er op en wachten tot het verschijnt.
Na zo ongeveer 30 seconden wachten merken we op we dat de homepage nog steeds in beeld is. Omdat de maximale tijd voor een http-aanvraag reeds verstreken is kunnen we niet anders dan concluderen dat de link niet werkt. Omdat we vastberaden zijn de aangeboden informatie tot ons te nemen proberen we een creatievere aanpak door het woord "kraken" in het zoekveld in te vullen. De zoekfunctie is overigens ook pas later toegevoegd, dus dit is een mooie gelegenheid om hem ook eens te testen.
Dit keer reageert de server verbazend snel en worden we getrakteerd op een lijst van 5 resultaten die allemaal de naam "JouwZeeland: Nieuws" hebben en geen van allen naar het gewenste artikel leiden. Dit komt omdat er geen echte zoekfunctie is maar slechts gebruik wordt gemaakt van de zoekdienst van Google die alleen de homepage van JouwZeeland lijkt te kennen. Ondertussen worden alle zoekopdrachten ook meteen doorgestuurd naar Google waar ze voor onbepaalde tijd ergens in Amerika worden bewaard zodat ze daar ook weten dat we potentiële krakers zijn.
Het privacybeleid van de provincie Zeeland
Gelukkig is het nog niet zo erg als de website van de provincie Zeeland zelf, daar worden nog veel meer gegevens van iedereen die ook maar een pagina opent opgeslagen bij een buitenlands bedrijf waar men geen enkele controle over heeft. En dat is geen goed idee.
Hoewel het eigenlijk niet de bedoeling was om de website van de provincie onder de loep te nemen leek ons wel interessant om te zien wat er over het privacybeleid op de website staat, en omdat het daarmee nogal tragisch gesteld was voorzien we die ook meteen maar van wat opbouwende kritiek. De link op de pagina MijnZeeland werkte echter niet. Gelukkig slaagden we er uiteindelijk wel in om de juiste pagina te vinden.
De pagina over het privacybeleid bevat diverse fouten, er wordt gezegd dat er een cookie wordt door de homepage van www.zeeland.nl terwijl we inmiddels al 11 verschillende cookies op onze computer hebben gevonden die niet alleen door de homepage worden geplaatst maar vanaf diverse andere pagina's en subdomeinen waarbij een aantal van de cookies kunnen worden uitgelezen door het hele domein en niet alleen www.zeeland.nl waarvan er eentje een IP-adres bevat, wat een persoonsgegeven is. Daarnaast lijken een aantal andere gegevens ook niet bepaald willekeurig te zijn zoals wordt beweerd.
Coole titels
Terug op JouwZeeland browsen we verder naar de pagina "nieuws". ook hier worden we getrakteerd op een hele rits onklikbare titels, gelukkig zijn ze hier zo slim geweest onderaan de omschrijving de link "[meer]" toe te voegen. Het is alleen minder gelukkig voor de visueel gehandicapte bezoekers voor wie de computer de links voorleest.
Dat de titels zo vreemd doen komt omdat ze niet uit tekst bestaan, maar eigenlijk een Flash-animatie zijn omdat de ontwerper van de website een lettertype wilde gebruiken dat niet standaard aanwezig is op de meeste computers. Een test op een andere computer waarbij de links wel werken geeft in verschillende browsers de volgende resultaten:
De extra moeite die wordt gedaan om op een niet-standaard manier zoveel mogelijk controle te krijgen over de manier waarop de titels worden weergegeven werkt dus alleen maar averechts, in geen van de gevallen ziet het er uit zoals bedoeld, en soms werkt het helemaal niet meer.
Het nieuwsbericht "Foto's startbijeenkomst denktank" klinkt ons wel interessant en met een klik op het linkje [meer] komen wij op de pagina waar wij te krijgen dat we de foto's op op www.zeeland.nl/gallery en na nog een tweetal kliks de foto's te zien krijgen.
Rotated photos
De naamgeving van de foto's laat niet alleen zien dat ze met een digitale Sony camera zijn gemaakt maar ook dat toch wel enige vorm van kwaliteitscontrole heeft plaatsgevonden. De vraag is, waarom heeft dan niemand de moeite genomen om even de foto's recht te draaien? Nog een goede vraag is waarom de interface vrijwel helemaal in het Engels is, in Zeeland praten we toch Zeeuws?
Na onszelf een paar minuten te hebben vermaakt met de foto's keren we terug naar het artikel op JouwZeeland waar we vandaan kwamen om daar de nieuwe interactieve mogelijkheden eens aan de kaak te voelen.
Nieuwe interactieve mogelijkheden
Het eerste wat ons opvalt is dat de velden en knop van het formulier niet zijn voorzien is van enige opmaak. Dit heeft geen nadelig effect op de toegankelijkheid er van, maar het ziet er wel een beetje uit alsof het er snel even tussen is geplaatst. Niet echt wat je zou verwachten op een website waar er de grootste moeite wordt gedaan om de titels te voorzien van een bepaald lettertype.
Het formulier maakt het inderdaad mogelijk voor gebruikers snel een reactie te geven. Maar reacties moeten eerst door de redactie worden goedgekeurd voordat ze op de website verschijnen. Een reactie die je vrijdagavond plaatst staat er met een beetje geluk dus maandagochtend op, maar misschien ook niet, want nergens staan er regels of richtlijnen waar de reactie aan moet voldoen, of waarom hij geweigerd zou worden. Ondertussen vraagt het formulier je wel om een naam en emailadres in te vullen zonder dat er ergens op de website informatie te vinden is over wat er met die gegevens gebeurd. Hoe lang worden ze bewaard? Wie kan ze inzien, en waar worden ze voor gebruikt?
Wat er niet kan worden ingevuld in het formulier is het onderwerp, dat is logisch, want iedere reactie bij een bepaald artikel gaat waarschijnlijk over het artikel. Maar waarom staat er dan bij iedere reactie '(no subject)'?
Onze eigen Zeeuwse YouTube
De interactieve mogelijkheden zijn hiermee wel voldoende opbouwend bekritiseerd, dus gaan we door naar het volgende onderdeel; SeaTube.
In de adresbalk van onze favoriete browser vullen we de tekst 'seatube.nl' in en worden direct doorgestuurd naar zeeland.nl. Het enige echte adres voor SeaTube is namelijk jouwzeeland.nl/seatube. Op deze manier wil men duidelijk maken dat het hier om een hechte samenwerking gaat en beide namen promoten. De gedachte hier achter is begrijpelijk, maar waarom seatube.nl niet doorverwijst naar jouwzeeland.nl/seatube is ons een raadsel.
SeaTube is een op zichzelf staande website met geen enkele integratie met de rest van JouwZeeland. De samenwerking tussen beide is dan ook op het niveau van marketing en organisatie. JouwZeeland zou echter Seatube beter promoten door de nieuwste en meest bekeken video op de homepage te zetten in plaats van een grote banner. Op de homepage van Seatube is nog genoeg ruimte om de nieuwst artikelen van JouwZeeland te plaatsen. Dit zou eenvoudig kunnen worden bewerkstelligd doormiddel van bijvoorbeeld een RSS-feed, iets wat we vorig jaar al noemden als een verbeterpunt.
Het idee achter SeaTube is dat bezoekers zelf filmpjes en foto's kunnen plaatsen. Op de homepage staat hiervoor een invoerveld waar een URL kan worden ingevuld. Bij gebrek aan instructies probeerden we een directe link naar een videobestand. Dit leverde echter de melding op dat de link niet werd ondersteund. Omdat we hadden gehoord dat filmpjes via YouTube konden worden toegevoegd probeerden we een link naar één van onze creaties op die website, en inderdaad het werkte.
De eerste dagen dat SeaTube online was deden de links in het hoofdmenu het niet, en liet de website nog diverse fouten zien op de homepage. De meeste zijn inmiddels verholpen, maar het laat toch een twijfelachtige indruk achter over de kwaliteitscontrole voordat de website online ging.
Het valt ons tegen dat er alleen filmpjes vanaf YouTube kunnen worden geplaatst, deze videosite is inmiddels al weer op z'n retour en is uit de gratie gevallen bij de serieuze filmhobbyist nu filmpjes die geplaatst worden niet meer langer dan 10 minuten mogen zijn. We zouden dan ook graag zien dat er filmpjes vanaf andere websites kunnen worden toegevoegd.
Hetzelfde geldt voor de foto's, een directe link naar een fotobestand invoeren werkt niet. Enkel een link naar een foto in een webalbum van Google Picasa. Om een foto te kunnen uploaden zou je dus eerst Google Picasa moeten downloaden. Leuk om wat vakantiefoto's met de familie te delen, maar niet echt gericht op de serieuze hobbyist wat hier toch wel de doelgroep lijkt te zijn. Omdat vrijwel niemand Picasa gebruikt zal je het dus eerst moeten downloaden, installeren, een Google account aanmaken, de foto's importeren in Picasa, een webalbum aanmaken, de foto's uploaden, de link er uit vissen, die naar SeaTube versturen en wachten tot de redactie de foto heeft goedgekeurd. Omdat we dit artikel nog voor de jaarwisseling willen publiceren hebben we deze functionaliteit niet zelf getest. Waarschijnlijk is dit ook de reden waarom de foto's van JouwZeeland zelf niet op SeaTube staan.
Daarnaast betwijfelen we of de mogelijkheid om enkele foto's in te sturen tussen de filmpjes iets is wat jongeren aanspreekt. Op internet zegt een enkele foto meestal vrij weinig, en kan maar enkele seconden de aandacht opeisen. De mogelijkheid om hele albums toe te voegen zou dus logischer zijn.
Sterretjes kijken
Wat ons ook opviel is dat geen enkele foto, of film op Seatube een hogere waardering dan 4 sterren kan krijgen terwijl er een ongeschreven regel is dat het 5 sterren moeten zijn. Natuurlijk steunen we vernieuwende en baanbrekende ideeën, maar dit is gewoon vreemd en verwarrend.
Op de homepage staan ook een drietal lichtgrijze logo's van sponsors. We verwachten dat ze aanklikbaar zijn, maar dat blijkt niet zo te zijn. Omdat we geïnteresseerd zijn in de achterliggende gedachte van SeaTube klikken we daarom op 'Over SeaTube' bovenaan op de pagina. De inhoud van de pagina komt er met 80 woorden wat karig vanaf en laat ons met veel vragen achter.
Actueel, onvolledig en tegenstrijdig
De pagina "Actueel" bevat gelukkig iets meer informatie. Een drietal nieuwsberichten waarvan er twee geen datum hebben. He artikel "Jouw film op het grote doek?" spreekt ons als jonge creatieve Zeeuwse filmmakers erg aan. Na een klik op het veelzeggende 'Lees Meer' komen er er achter dat het nieuwsbericht nog maar een paar dagen geleden, op 19 december 2007 is geplaatst. en dat je nog kan inzenden.
Vol spanning klikken we verder en komen we terecht op de website van de stichting Juister. Eenmaal daar aangekomen raken we echter een beetje verward, er staat helemaal geen informatie voor aanmelden, geen datum voor het inzenden of wedstrijdregels, de genomineerden zijn zelfs al bekend terwijl het nog 9 maanden is voordat het festival begint. Aan de linkerkant staan nog wat korte nieuwsberichten uit september. Is het al voorbij? Waar zijn de uitslagen? Deze onvolledige en tegenstrijdige informatie zorgt voor verwarring en paniek!
Eenmaal terug op de pagina Actueel vallen onze ogen op kop "Filmapparatuur nodig?". Ondanks dat het niet erg actueel is spreekt het ons wel aan. Het blijkt dus dat de Stichting Juister ook nog spullen verhuurt, daar zouden we graag meer over weten! We hebben hier echter weer een doodlopend punt bereikt, want op het moment van schrijven is zaterdagavond en de enige manier om contact op te nemen die wordt aangeboden is een telefoonnummer.
Creatief als we zijn proberen we om gewoon juister.nl in de adresbalk van de browser in te typen waarna we alsnog op de gewenste website belanden.
Stichting Juister is niet erg duidelijk
Maar na wat rondklikken op deze website kunnen we er helemaal geen informatie vinden over het huren van filmapparatuur, en zelfs het telefoonnummer is anders dan wat op SeaTube staat. Op de homepage staat een oproep voor mensen die willen meewerken aan een film voor een zomerproject. Ondanks dat het nog maar december is weten we dat het maken van een film wel maanden kan duren, dus besluiten we om ons nu alvast aan te melden.
Nu komen we terecht op wijwillenjou.nl waar wederom de oproep staat om jezelf aan te melden voor een workshop op 11 juli aanstaande.
Rechts op de pagina staat een formulier waarvoor allerlei persoonlijke gegevens worden gevraagd zodat we ons ergens voor kunnen aanmelden. Ook hier staat niet waar de gegevens voor nodig zijn, en waarvoor ze worden gebruikt. Gelukkig is het formulier niet erg kieskeurig met de invoer en kunnen we overal gewoon "aaaa" invullen. Pas nadat we al onze persoonlijke gegevens hebben afgegeven krijgen we te zien waarvoor we ons precies aanmelden.
Nu is het tijd om een kijkje te nemen onder het kopje nieuws. Het laatste bericht daar is van 20 augustus 2007. Zou het zo zijn dat 11 juli aanstaande misschien toch 6 maanden geleden was en we ons voor niks hebben aangemeld? Verward en gefrustreerd verlaten we de website. Misschien zouden we het kunnen vragen via het communicatiemedium van onze voorkeur: email. Maar helaas, op beide websites is geen emailadres te bekennen. Verward en gefrustreerd keren we terug naar SeaTube. Stichting Juister heeft geen goede indruk achtergelaten.
Intussen hebben we met 2500 woorden zo'n beetje de helft van alle websites in Zeeland bezocht en voorzien van wat stevige kritiek. Natuurlijk kunnen we nog lang genoeg doorgaan om een boekenreeks langer dan Harry Potter te schrijven, maar we rekenen er op dat men hiermee de komende maanden wel weer aan de slag kan met de diverse websites.
Eigenlijk wilden we afsluiten met de mededeling dat Scoop, enige samenwerkingspartner van Seatube die hier nog niet genoemd is er makkelijk vanaf komt. Maar omdat we onze nieuwsgierigheid niet konden bedwingen moesten we daar ook even op de website kijken om te zien dat die ook is vernieuwd het afgelopen jaar!
Scoop krijgt ook
Op het eerste gezicht lijkt de website netjes te zijn afgewerkt. Het logo gevolgd door een is-teken met daarna de projecten gevolgd door plusjes is een leuk concept dat we nog niet eerder hebben gezien, maar om het hele wiskundige thema ook door te trekken naar het menu waar ook is-tekens staan gaat wel misschien een beetje ver, maar dat is een kwestie van smaak, en valt in het niet bij de andere problemen.
Al snel valt ons op dat er frames gebruikt worden, een techniek uit de jaren 90 die sterk wordt afgeraden omdat het er voor zorgt dat de website slecht toegankelijk wordt voor bezoekers met schermlezers, zoekrobots, en het onmogelijk wordt om een pagina te bookmarken. De website van Scoop bestaat uit 2 frames waarvan de bovenste een hoogte heeft van 0 pixels waardoor hij helemaal onzichtbaar is en niet eens een pagina bevat. Nu blijft er altijd http://www.scoopzld.nl/ in de adresbalk staan, een manier om een ander gebrek, namelijk onvriendelijke URL's te maskeren. Ondertussen weten bezoekers niet op welke pagina ze precies zijn, is hij niet te bookmarken, of kan je niet een bepaalde pagina naar iemand doorsturen.
Uiteraard willen we direct contact opnemen met Scoop over deze grove schending van gebruiksvriendelijkheid, en drukken we direct met de middelste muisknop op het menu-item contact. In plaats van dat de contactpagina in een nieuw tab verschijnt zoals we verwachten verschijnt er een lege pagina. Alsof het allemaal nog niet genoeg verouderde techniek was is de website ook nog eens opgebouwd met tabellen. Iets wat ook al jarenlang wordt afgeraden. Omdat het hier om een geheel vernieuwde website gaat is de enige overgebleven reden om tabellen te gebuiken de volgende:
De kennis en ervaring van de betrokken webontwikkelaars is ontoereikend.
Het is opvallend dat de opmaak en de functionaliteit dik in orde blijkt te zijn, maar de opbouw en de structuur lijkt gemaakt te zijn door iemand die sinds 1997 in een diepvries heeft gezeten. De website bevat zelfs speciale code voor Netscape Navigator 4, een browser die al 5 jaar lang een marktaandeel van minder dan 1% heeft, terwijl de functies die moderne browsers bieden zoals tabbed browsing onnodig worden beperkt.
Conclusie
Zoals al eerder gezegd was het niet de bedoeling om zoveel websites zo uitgebreid te behandelen in een enkel artikel. Maar we vinden het zeer verontrustend dat zoveel overheidswebsites die met gemeenschapsgeld worden betaald serieuze problemen met de toegankelijkheid hebben en slecht op de toekomst zijn voorbereid.
De grootste problemen waren zo overduidelijk aanwezig dat we ze binnen de eerste minuten al opmerkten. We vinden het dan ook onbegrijpelijk dat zulke problemen door de kwaliteitscontrole van zowel de ontwikkelaar als de opdrachtgevers zijn gekomen.
Jaren geleden is de overheid is jaren geleden al begonnen met het opstellen van richtlijnen voor goed toegankelijke websites en het valt ons zeer tegen dat geen van de websites de indruk wekt dat hier ook maar 1 seconde over is nagedacht, ondanks dat ze in 2007 zijn vernieuwd. Zowel de organisaties als de ontwikkelaars zouden hier over op de hoogte moeten zijn.
De website van de provincie Zeeland vormt hierbij een positieve uitzondering, maar de onverantwoordelijke manier waarop er met persoonlijke gegevens wordt omgegaan is zorgwekkend. Dat onwetendheid hier waarschijnlijk de grootste boosdoener is maakt het alleen maar erger.
We hebben er goede hoop op dat in 2008 veel van de punten die we hier hebben behandeld zullen worden verbeterd. De websites die we hier besproken hebben zijn gekozen omdat ze gerelateerd zijn aan JouwZeeland en Seatube, waar het artikel eigenlijk over ging. Dit is echter nog maar het topje van de ijsberg, ook diverse andere overheidswebsites in Zeeland gaan laks om met de privacy van de bezoekers en hebben problemen met de toegankelijkheid. We zullen daarom zeker op dit onderwerp terug komen in 2008.
Geschreven door Johnny en Jurgen.
