Life on an edge: Borderline
In het engels betekent het woord borderline "grens". Het is vooral bekend van de persoonlijkheidsstoornis, en daar gaat dan ook dit JSCP-artikel over. De naam is zo gekozen omdat vroeger werd gedacht dat de stoornis tussen neurose (dwangmatigheid) en psychose (werkelijkheid en fantasie niet kunnen onderscheiden), dit is niet waar gebleken, maar de naam is gebleven.
Borderline komt voor in veel verschillende vormen. Over het algemeen kan wel gezegd worden dat een borderliner een laag gevoel van eigenwaarde heeft en sterke neiging tot zwart-wit denken. Dit uit zich ook in relaties, eerst is iemand geweldig, en van het een op het andere moment vind je er niets meer aan. Een lage eigenwaarde kan zich uiten in automutilatie (zie eerder JSCP artikel, automutilatie is jezelf bewust pijn doen) maar ook in overmatig drank of drugs gebruik en dreigen met zelfmoord of iets dergelijks. Dit gedrag kan dwangmatig worden, vandaar de link met neurose, en soms kan een borderliner (in een bepaalde vorm) voor even "weg" zijn, in een fantasiewereld. Daar komt de link met psychose vandaan. Iets wat ook over het algemeen bij borderliners voorkomt is de angst om verlaten te worden, ook als dat niet reeël is. Hierdoor voelt iemand met borderline zich ook vaak alleen, terwijl hij zich tussen de mensen bevind. Op het moment dat de angst om verlaten te worden het overneemt, sluit je jezelf af uit angst om mensen te verliezen door je zelf te zijn.
De lage eigenwaarde uit zich ook in het denken dat je jezelf aansteld. Dat er eigenlijk niets met je aan de hand is, waardoor er waarschijnlijk veel meer borderliners rondlopen dan word aangenomen omdat deze zich niet laten testen. Tegen de buitenwereld word gedaan alsof er niets aan de hand is, dit kan zich ook uiten door dingen te ontlopen. Bijvoorbeeld ruzies, en het zeggen dat je iets niet kan. Ook word vaak een ander de schuld gegeven voor de fouten die een borderliner zelf maakt. Dit heeft niet echt iets te maken met liegen, omdat een borderliner het zélf geloofd.
Soms word de stoornis een "modeziekte" genoemt. Dit komt omdat borderline eigenlijk pas sinds de jaren '80 officieel "bestaat." Hierdoor word nog vrij vaak ook door de buitenwereld gezegd dat de ziekte aanstellerij is en vaak word er ook negatief over gesproken. Ergens is dit niet vreemd, omdat mensen vrij snel het gevoel zullen hebben bedrogen te zijn door een borderliner, terwijl deze zich van geen kwaad bewust is. Wat ook vaak voorkomt bij borderliners is de wil om te manipuleren (iemand beïnvloeden) en ook dat draagt niet echt bij aan een positieve of zelfs maar neutrale kijk om de stoornis. Omdat borderline zich vaak begint te uiten in iemands pubertijd, word het vaak ook bestempeld als 'puur puberaal gedrag,' terwijl toch, of misschien maar, 1 op de 100 mensen (vreemd genoeg voornamelijk vrouwen) last heeft van borderline.
De oorzaak van borderline is officieel nog niet bekend. Er zijn wel aanwijzingen dat genetische factoren een rol spelen (dat het dus erfelijk is). Over het algemeen word aangenomen dat dat erfelijkheid in combinatie met de sociale omgeving (dus je opvoeding en thuissituatie bijvoorbeeld) het ontstaan en het verloop bepalen. Een groot aantal borderliners (+/- de helft) geeft aan in zijn/haar jeugd seksueel misbruikt te zijn, en het is dus ook waarschijnlijk dat dit soort traumatische gebeurtenissen een rol spelen, maar ook dit is niet bewezen. Hersenonderzoeken hebben uitgewezen dat er kleine afwijkingen in de hersenen voorkomen bij borderliners, maar niet bij allemaal dus ook dit is niet met zekerheid als oorzaak aan te wijzen.
Iemand krijgt meestal "het etiket Borderline" als 5 of meer van de volgende punten in zijn of haar gedrag voorkomen, maar het dan nog niet met 100% zekerheid aan te nemen of die persoon het ook daadwerkelijk heeft, daarvoor moet een speciale test gedaan worden. De 9 punten zijn;
Hij/zij probeert heel erg om ingebeelde of daadwerkelijke verlating te voorkomen
Hij/zij heeft veel instabiele en intense persoonlijke relaties, waarbij een soort van verafgoding en minachting elkaar ook afwisselen
Hij/zij heeft een erg negatieve eigenwaarde en/of een identiteitsprobleem ("wie/wat ben ik?") dit kan ook zeker lijden tot depressies
Hij/zij is impulsief op minimaal 2 dingen die mogelijk ook zelfbeschadigend zijn, bijvoorbeeld drugs of alcohol misbruik, seks, geld uitgeven en te veel of te weinig eten.
Hij/zij dreigt met zelfmoord of automutilatie of doet/probeerd dit daadwerkelijk
Hij/zij wisselt heel snel van stemming, die stemming duurt dan ook meestal niet langer dan een paar uur
Hij/zij heeft een chronisch (iets dat je altijd voelt) gevoel van leegheid
Hij/zij heeft intense woede of agressie aanvallen
Hij/zij heeft voornamelijk door stress veroorzaakte paranoïde (iets wat er niet is) ideeën of ernstige contact problemen
Als het is vastgesteld dat iemand borderline heeft dan word langdurige therapie aanbevolen. Soms ook medicijnen maar meestal niet omdat de persoon hier veel makkelijker verslaaft aan kan raken als hij borderline heeft en zichzelf hiermee kapot zou kunnen maken. Iemand kan de stoornis overwinnen, maar als dit niet voor zijn 35e is gebeurt is de kans hierop nog maar heel klein. Een paar maanden geleden (oktober 2006) kwam het nieuws dat een zogenaamde "schema-therapie" borderline volledig zou kunnen genezen, deze vorm van therapie is wel heel intensief; 2 sessies per week voor 3 jaar lang. Van de inmiddels volledig behandelden is 45% geheel genezen.
In de praktijk kan je eigenlijk wel zeggen dat iemand met borderline 3 gevoelensgroepen heeft. Namelijk "boos en verdrietig," "leeg," en gewoon normaal zegmaar. Vaak heeft een borderliner het gevoel dat niemand hem/haar begrijpt en dat hij gek word van zijn tegenstrijdige gevoelens. Iets wat veel gezegd word is bijvoorbeeld "iemand wegduwen terwijl je wilt dat hij bij je is." Veel borderliners zijn wel creatief en expressief. Gedichten en teksten schrijven word vrij vaak gedaan en meestal nog goed ook. Dit kan een uitlaatklep zijn en gevoelens op een poetische manier verwoorden kan makkelijk zijn dan normaal.
Als iemand (denkt dat hij) borderline heeft, is het belangrijk om te praten met mensen en/of hulp te zoeken. Ook structuur kan erg belangrijk zijn maar hiervoor geld hetzelfde als voor praten; het is heel erg moeilijk als je snel wisselt van gevoelens en emoties. Schrijven in een dagboek, weblog of iets anders kan helpen om meer greep te krijgen op emoties en stemmingen, bovendien kan het helpen om beter naar jezelf te kijken. Ook sporten kan helpen aangezien het een soort van pauze kan zijn in de gedachten en gevoelens stroom.
Als iemand in je omgeving borderline heeft is het belangrijk om aan te geven wat je grenzen zijn betreft woede-uitbarstingen, zelfbeschadiging en dreiging. Ook het maken van duidelijke afspraken en hier niet vanaf stappen is erg belangrijk. Je moet er wel voor uit kijken dat je er zelf niet aan onderdoor gaat, je bent geen hulpverlener. Wel kan je adviezen en tips geven, begrip en steun zijn ook erg belangrijk maar kijk uit dat je de persoon niet over de door jou gestelde grenzen laat gaan.
Voor meer informatie over borderline en dergelijke, kan je ook terecht bij "Stichting Borderline," www.stichtingborderline.nl
BronnenGedicht; Borderline is
Van iemand houden
maar zeggen van niet.
De hele dag lachen,
ondertussen heb je verdriet
Vastgehouden willen worden,
maar roepen: raak me niet aan.
In woede uitbarsten,
en plotseling iemand slaan.
1 minuut willen leven,
de volgende wil je dood.
Dan weer in je armen krassen
uit pijn en nood
Ontzettend bang zijn,
in een hoekje kruipen
Of juist alle moed hebben,
en het avontuur besluipen.
Borderline is angst,
om alleen te zijn
Borderline is eenzaam
en onbegrijpelijk zijn..
Marrit Kamminga, 2002
waarom Ze me niet geloofd is ook wel een duidelijk iets.. Geloof ik ... Ik haar haar maar ik heb haar nodig..